Phần lớn các doanh nghiệp nhỏ và vừa đặc biệt là trong giai đoạn khởi sự đều đối mặt với một thực tế không dễ chịu: thiếu đủ thứ.
- Thiếu vốn để triển khai bài bản
- Thiếu người giỏi để đồng hành
- Thiếu mạng lưới mối quan hệ để mở đường
- Thiếu khách hàng để tạo dòng tiền ổn định
- Và đôi khi, thiếu cả niềm tin vào chính khả năng phát triển của doanh nghiệp mình
Vì thiếu, nên doanh nghiệp phải lập kế hoạch dựa trên những gì mình đang có. Nhìn vào tài chính hạn hẹp, đội ngũ còn non, năng lực vận hành chưa ổn nên mọi kế hoạch đều phải “thu nhỏ lại cho vừa túi”.
Càng nhìn, càng thấy thiếu.
Càng nhìn, càng thấy giới hạn.
Càng nhìn, càng thấy… nhỏ bé giữa thị trường đầy biến động và cạnh tranh khốc liệt.
Nhiều doanh nghiệp không thiếu ý tưởng, mà thiếu niềm tin và hệ thống để biến ý tưởng thành hiện thực. Và vì thế, rất nhiều cơ hội bị tự tay loại bỏ ngay từ trong bản nháp chỉ vì cảm giác “chắc mình không làm nổi”.
Doanh nghiệp không thiếu - chỉ đang nhìn sai hướng.
Thực tế, vấn đề của nhiều doanh nghiệp không nằm ở chỗ thiếu nguồn lực, mà nằm ở cách nhìn nhận vấn đề.
|
Tư duy nội lực |
Tư duy hợp lực |
|
Chỉ làm dựa trên những gì đang có |
Tìm cách kết nối nguồn lực còn thiếu |
|
Cố gắng tự làm tất cả |
Biết ai làm tốt hơn để hợp tác |
|
Sợ thiếu nên thu hẹp kế hoạch |
Nhìn xa hơn nhờ sự cộng hưởng |
|
Tốn thời gian và chi phí để tự xây dựng |
Tiết kiệm nhờ chia sẻ và thuê ngoài |
Phần lớn doanh nghiệp quen vận hành theo tư duy nội lực nghĩa là chỉ dựa vào những gì mình đang có: tiền trong két, người trong đội, mối quan hệ sẵn có. Và khi những thứ đó còn ít ỏi, doanh nghiệp dễ rơi vào cảm giác bế tắc.
Nhưng nếu chuyển tư duy từ “nội lực” sang “hợp lực” từ làm một mình sang kết nối, chia sẻ, cộng tác thì bạn sẽ thấy cơ hội mở ra rất khác.
Bên ngoài kia là cả một hệ sinh thái đang vận hành: đối tác, khách hàng, chuyên gia, công nghệ, nhà đầu tư…Vấn đề không phải là bạn thiếu, mà là doanh nghiệp chưa đặt câu hỏi đúng: “Ai có thể cùng mình làm điều này?”
Khi doanh nghiệp bắt đầu tư duy theo hướng hợp lực, cánh cửa phát triển bền vững sẽ rộng mở hơn rất nhiều so với việc chỉ gồng mình làm mọi thứ một mình.
Doanh nghiệp không cần có tất cả –chỉ cần biết kết nối đúng nguồn lực.
Một sai lầm phổ biến của nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa là nghĩ rằng phải tự làm mọi thứ từ đầu đến cuối. Nhưng sự thật là: doanh nghiệp không cần có tất cả, mà chỉ cần biết ai đang có thứ mình đang thiếu và hợp tác đúng cách.
Ví dụ: Doanh nghiệp bạn có nhà máy sản xuất tốt, đội R&D mạnh, nhưng khâu bán hàng còn yếu. Thay vì "gồng mình" xây dựng đội ngũ sales từ con số 0 vừa tốn thời gian, vừa kém hiệu quả tại sao không bắt tay với một đối tác đã có sẵn hệ thống phân phối chuyên nghiệp?
Bạn tập trung vào phần mình làm tốt sản phẩm, công nghệ, chất lượng.
Họ lo phần của họ thị trường, khách hàng, doanh số.
Đúng người đúng việc cùng nhau mạnh hơn.
Hoặc bạn có một ý tưởng kinh doanh xuất sắc, nhưng lại thiếu vốn.
Thay vì đi gom từng đồng hay vay mượn đầy rủi ro, hãy tìm đến các nhà đầu tư những người có vốn nhưng đang tìm nơi để rót vốn đúng chỗ.
Việc của bạn là làm rõ tầm nhìn, mô hình, và giá trị thật của doanh nghiệp. Khi niềm tin đủ lớn, dòng tiền sẽ tự tìm đến.
Nguồn lực không chỉ nằm trong ngân sách – mà nằm trong kết nối bạn tạo ra.
Hãy thử nhìn xung quanh:
- Có bao nhiêu doanh nghiệp SME đang vật lộn một mình với cùng một loại khó khăn?
- Có bao nhiêu đơn vị làm chung một lĩnh vực, chung một thị trường – nhưng lại hoạt động tách biệt, không hợp tác?
- Bao nhiêu startup đang đi cùng hướng – nhưng chưa từng ngồi lại để cùng chia sẻ chi phí, cơ hội, hay dữ liệu khách hàng?
Nếu thay vì mạnh ai nấy làm, các doanh nghiệp biết cách chia sẻ nguồn lực, hợp tác theo từng phần chuyên môn, thì:
- Mỗi doanh nghiệp sẽ giảm gánh nặng.
- Mỗi đồng chi phí bỏ ra hiệu quả hơn.
- Và cả cộng đồng SME sẽ trở nên mạnh hơn, thông minh hơn, nhanh hơn.
Ví dụ thực tế:
- Cùng tệp khách hàng có thể kết hợp bán chéo sản phẩm.
- Cùng thị trường có thể chia sẻ chi phí marketing hoặc tổ chức sự kiện chung.
- Cùng định hướng phát triển có thể cùng xây dựng chuỗi giá trị hoặc hệ sinh thái sản phẩm dịch vụ.
Trong thời đại kết nối, câu hỏi quan trọng không còn là: “Doanh nghiệp bạn có bao nhiêu tiền?”, Mà là: “Doanh nghiệp bạn đã kết nối được bao nhiêu nguồn lực quanh mình?”
Tư duy nguồn lực mới = Tư duy chia sẻ + Tư duy cộng hưởng
“Thay vì cố gắng sở hữu mọi thứ, hãy học cách chia sẻ và cộng hưởng giá trị.” Một doanh nghiệp phát triển bền vững không phải là doanh nghiệp “có tất cả”, mà là doanh nghiệp biết sử dụng đúng nguồn lực – đúng lúc – đúng cách, dù nó đến từ bên trong hay bên ngoài.
5 bước xây dựng chiến lược nguồn lực hiệu quả cho doanh nghiệp
1. Soi lại nội lực – để biết mình giỏi nhất điều gì
- Doanh nghiệp bạn đang làm tốt nhất ở đâu: sản phẩm, công nghệ, dịch vụ, quy trình?
- Giá trị nào bạn có thể mang lại cho đối tác hoặc thị trường?
2. Xác định điều mình yếu – để biết cần bổ sung ở đâu
- Doanh nghiệp đang yếu ở khâu nào: bán hàng, tài chính, quản trị, vận hành...?
- Hãy liệt kê rõ để tìm kiếm người giỏi hơn hoặc đối tác phù hợp để bổ khuyết.
3. Liệt kê những nguồn lực bên ngoài bạn có thể tiếp cận
- Đối tác tiềm năng (trong ngành hoặc ngoài ngành).
- Nhà đầu tư, cộng đồng doanh nghiệp, hiệp hội, cố vấn, mentor.
- Các mối quan hệ từng có nhưng chưa khai thác – từ danh bạ, hội nhóm, alumni...
4. Đặt câu hỏi trước khi quyết định "tự làm"
- Có đơn vị nào đang làm tốt điều này ngoài kia không?
- Có thể hợp tác, thuê ngoài, hay nhờ chuyên gia hỗ trợ không?
- Làm cùng sẽ giúp tiết kiệm thời gian, giảm rủi ro, tăng hiệu quả ở đâu?
5. Nuôi dưỡng văn hóa “cho đi trước” trong doanh nghiệp
- Sẵn sàng chia sẻ thông tin, cơ hội, dữ liệu khách hàng (trong giới hạn hợp lý).
- Minh bạch, chơi đẹp, đề cao giá trị win–win để trở thành doanh nghiệp được tin tưởng và muốn hợp tác lâu dài.
Nguồn lực thật ra không nằm trong két tiền, mà nằm trong cách bạn nhìn thế giới. Khi bạn tin rằng mình không cần làm một mình mà có thể hợp lực với người giỏi hơn bạn sẽ mở ra một hành trình phát triển mới, nhanh hơn, bền hơn và đỡ cô đơn hơn rất nhiều.
Checklist câu hỏi thực hành
- Mỗi tháng, doanh nghiệp bạn dành bao nhiêu % thời gian cho việc tìm đối tác hợp lực?
- Có cơ hội nào bạn từng bỏ lỡ chỉ vì nghĩ "mình chưa đủ nguồn lực"?
- Nếu hôm nay có một tổ chức lớn muốn kết hợp, bạn đã chuẩn bị gì để sẵn sàng kết nối?
Trích chương 34 Gốc rễ nguồn lực - Quản trị từ gốc rễ
Để đọc toàn bộ cuốn sách vui lòng liên hệ danhhoat@gmail.com
