Bước vào nghề sales cà phê ngẫm mà lắm gian truân, học lý thuyết thì nghe hay ho lắm, nào là “chiến lược tiếp cận”, nào là “định vị thương hiệu”. Nhưng ra ngoài đường, đi bán cà phê mới biết đời nó không giống… giáo trình.
Và đây, ba ca nhớ đời.
Ca 1 – Quán cà phê sang chảnh phố cổ
Tôi bước vào, mặt tươi như giáo trình, giọng chuẩn không cần chỉnh:
“Em chào chị, em là nhân viên công ty…, bên em chuyên cà phê nguyên chất, hương thơm đặc biệt, giá cả phải chăng… bla bla…”
Chủ quán nheo mắt, nhấp ngụm trà đá rồi phán:
“Nghe lạ lắm. Cà phê của em chị chưa biết, giá thì hơi chát. Thôi, em để số lại, có gì chị gọi nhé. Giờ chị bận lắm.”
=> Thế là tôi chưng hửng ra về, điện thoại thì im re cả tuần. Chị không gọi, mà chắc chỉ gọi ship thêm sữa tươi.
Ca 2 - Quán nhỏ quen thuộc tôi hay ngồi.
Lần này tôi đổi chiêu, “xuống nước”:
“Anh/chị ơi, tháng này em chưa đủ chỉ tiêu, sếp dọa cắt hợp đồng mất. Anh/chị thương tình mua hộ em ít thôi cũng được, không thì em toi thật.”
Chủ quán thương hại, rút hầu bao mua tạm gói nhỏ. Vừa đưa tiền vừa cười:
“Ừ, coi như chị giúp. Nhưng bán hàng mà cứ lèm bèm thế này thì… không ổn đâu em.”
=> Có đơn nhưng lòng tôi vẫn chát như cốc cà phê phin để quên đến tận trưa.
Ca 3 - Quán cà phê lớn đông khách trên phố Trung Kính
Lần này tôi quyết định đổi hẳn kịch bản:
“Em chào anh/chị, em là Minh của công ty…, bọn em khảo sát rồi. Trên cả tuyến phố này, quán của anh/chị là đông khách và nổi bật nhất. Vì thế, công ty quyết định chọn quán làm đối tác chiến lược. Chính sách đặc biệt: chiết khấu riêng, hỗ trợ marketing, bảng hiệu mới, công cụ pha chế chuẩn xịn… bla bla…”
Chủ quán gật gù, vỗ đùi cái đét:
“Nghe cũng hợp lý đấy. Mai chú quay lại bàn đơn thử nhé.”
Và đó là một trong những khách hàng quan trọng của tôi trong nhiều năm. Tôi và anh chủ quán vẫn có mối quan hệ thân thiết đến tận bây giờ dù anh không làm quán nữa.
Bài học rút ra sau nhiều lần va.
1. Bán cà phê mà mặt sầu như mất sổ đỏ thì thôi. Khách uống cà phê để tỉnh, chứ không phải để nhìn mặt nhân viên u ám như trời mưa tháng bảy.
2. Đừng thao thao về chất lượng hạt cafe, về kỹ thuật rang... Khách chỉ muốn biết: bán có lời không, khách uống có khen không, quán có sang lên không.
3. Đừng đi xin – hãy đi chọn. Tôi không đi “cầu cạnh” nữa, mà phải xác định rõ mình tìm đối tác. Quán nào đáng, tôi mới bỏ công. Zalo, Facebook, Google Maps – đầy công cụ để “soi”.
4. Chào hàng đừng biến thành “cửa đóng then cài”. Ép quá thì lần sau vừa thấy bóng mình, khách đã dặn nhân viên: “Bảo đi vắng rồi!”
