Điều 1: Đừng bỏ hết trứng vào một giỏ
Làm sales cà phê mà chỉ bám vài quán quen thì coi như tự thắt cổ. Có lần tôi dựa vào một chuỗi nhỏ, tháng nào cũng lấy đều. Đùng một cái họ đổi gu cà phê, chuyển qua nhà cung cấp khác, thế là doanh số của tôi tụt thê thảm. Bài học rút ra: luôn mở khách mới. Cũng như trong ngành khác, đừng dồn niềm tin vào một hợp đồng hay một nhóm khách hàng.
---
Điều 2: Ba mươi chưa phải là Tết
Có lần khách cà phê bảo: “Ok, mai ký hợp đồng”. Tôi hí hửng báo sếp, chuẩn bị hàng. Đến sáng hôm sau, khách im thin thít, gọi không nghe. Hóa ra họ “quay xe” sang bên khác vì giá rẻ hơn. Từ đó tôi hiểu: chưa thấy tiền, chưa có gì chắc chắn. Sales nào cũng sẽ gặp cảnh này, nên đừng bao giờ mừng sớm.
---
Điều 3: Hiểu khách hàng – nâng tầm khách hàng
Mỗi quán cà phê có một gu:
- Quán sinh viên thích vị đậm, giá rẻ.
- Quán văn phòng chuộng hương nhẹ, pha máy nhanh.
- Quán take-away thì cần mùi thơm bùng ngay khi mở nắp.
Nhiều chủ quán còn mù mờ, chỉ chọn cà phê theo… giá. Tôi từng ngồi cả buổi để giải thích cho họ sự khác nhau giữa Arabica và Robusta, hay vì sao nên blend hai loại hạt. Khi khách hiểu ra, họ không chỉ mua, mà còn tin tưởng gắn bó. Đây cũng là bài học chung: sales giỏi không chỉ bán hàng, mà còn phải biết nâng tầm hiểu biết của khách.
---
Điều 4: Hay làm thì giàu, hay cầu thì nghèo
Tôi từng ngồi quán nghe mấy anh em than: “Thằng kia ngon thật, mới vào nghề mà đã bán được cho chuỗi lớn”. Than xong vẫn ngồi uống cà phê, chẳng làm gì cả. Trong khi một thằng khác cứ lóc cóc chạy quán, chấp nhận bị từ chối, cuối cùng lại chốt được hợp đồng béo. Sales là vậy: người làm nhiều thì có, người ngồi cầu thì đói.
---
Điều 5: Tốc độ là vũ khí số 1
Có khách gọi thử cà phê, tôi báo: “Chiều em gửi mẫu nhé”. Đến nơi thì thấy đối thủ đã ngồi từ sáng, demo ngay tại quán. Khỏi nói, đơn hàng rơi vào tay họ. Sau cú đó tôi thấm: sales mà chậm một bước, coi như mất khách. Ngành nào cũng vậy – ai nhanh hơn thì chiếm ưu thế.
---
Điều 6: Không có cạnh tranh thì chẳng có sales giỏi
Ngành cà phê thì khỏi nói: từ thương hiệu quốc tế đến mấy ông rang xay thủ công, ai cũng nhảy vào. Có hôm tôi vừa rời quán thì 10 phút sau đã có sales khác xách hàng tới. Cạnh tranh khốc liệt, nhưng chính nó mới ép mình hiểu sản phẩm sâu hơn, chăm khách kỹ hơn, và nghĩ chiêu tiếp cận sáng tạo hơn. Không có đối thủ, sales mãi dậm chân tại chỗ.
